هسکوالى په نبوي احاديثو کې

 لیکوال:محمدناصرحلیمي

هسکوالى په نبوي احاديثو کې

لاندې احادیث له پورته اهدافو سره په تړاو په دقت ولولئ! «عَنْ طَلْحَةَ بْنِ كَرِيزٍ الْخُزَاعِيِّ، قَالَ: قَالَ رسول الله ﷺ: «إِنَّ الله كَرِيمٌ يُحِبُّ الْكَرَمَ وَمَعَالِيَ الْأَخْلَاقِ، وَيَكْرَهُ سَفْسَافَهَا».^[1]

(له طَلْحَةَ بْنِ كَرِيزٍ الْخُزَاعِيِّ، رضي الله عنه نه روایت دی، چې رسول الله ﷺ ویلي دي: الله تعالی کریم دی، درنښت، بښل او ډېر عالي اخلاق یې خوښ، سپکول او سپکې چارې ورته نا خوښې دي).

«عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ الله بْنِ كَرِيزٍ، قَالَ: قَالَ رسول الله ﷺ: «إِنَّ الله جَوَادٌ يُحِبُّ الْجَوَادَ، وَيُحِبُّ مَعَالِيَ الْأَخْلَاقِ وَيَكْرَهُ سَفْسَافَهَا».[2]

(له طَلْحَةَ بْنِ كَرِيزٍ الْخُزَاعِيِّ رضي الله عنه نه روایت دی، چې رسول الله ﷺ ویلي دي: الله تعالی سخي دی، سخي ورته ګران دی. ډېر عالي خویونه او اخلاق یې خوښ، سپکول او سپکې چارې ورته نا خوښې دي).

«عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَ قَالَ رسول الله ﷺ إِنَّ الله يُحِبُّ مَعَالِيَ الْأَخْلَاقِ وَيَكْرَهُ سفسافها».^[3]

(له سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ رضي الله عنه نه روایت دی، چې رسول الله ﷺ ویلي دي: د الله تعالی ډېر عالي خویونه او اخلاق ډېر خوښ دي، سپکاوى او سپکې چارې يې نا خوښې دي).

».عن فاطمة بنت الحسين: عن حسين بن علي قال قال رسول صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم إن الله يحب معالي الأمور وأشرافها ويكره سفسافها»[4]

(فاطمه بنت حسین نه له حسین بن علي رضي الله عنه نه روایت دی، چې رسول الله ﷺ ویلي دي: الله تعالی ډېرې لوړې او عزتمنې چارې خوښوي او سپکې چارې نه خوښوي).

«عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ الله بْنِ كَرِيزٍ، قَالَ: قَالَ رسول الله ﷺ:»إِنَّ الله جَوَّادٌ يُحِبُّ الْجُودَ، وَيُحِبُّ مَعَالِيَ الْأَخْلَاقِ، وَيَكْرَهُ سَفْسَافَهَا أَوْ قَالَ: يُبْغِضُ».^[5]

له طَلْحَةَ بْنِ عبیدالله بن كَرِيزٍ رضي الله عنه نه روایت دی، چې رسول الله ﷺ ویلي دي: الله تعالی ډېر سخي دی، سخاوت يې خوښ دی. ډېر عالي خویونه او اخلاق یې خوښ دي، سپکاوى او سپکې چارې يې نا خوښې دي. یا یې وویل: بدې يې ګڼي.

قرآن چې انسان د لوړو اخلاقو په لوربیايي، یو هدف يې په وګړیز او ټولنیز ډګر کې بشري حقوق مراعاتول دي. لاندې حدیث ته دقیقه کتنه وکړئ!

«عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ الله قَالَ: قَالَ رسول الله صلى الله عَلَيْهِ وَعَلَى آلِهِ وَسَلَّمَ:"إِنَّ الله جَوَادٌ يُحِبُّ الْجُودَ، وَيُحِبُّ مَعَالِيَ الْأَخْلَاقِ، وَيَكْرَهُ سَفْسَافَهَا، وَإِنَّ مِنْ تَعْظِيمِ جَلَالِ الله إِكْرَامَ ثَلَاثَةٍ: ذِي الشَّيْبَةِ فِي الْإِسْلَامِ، وَحَامِلِ الْقرآن غَيْرِ الْغَالِي فِيهِ وَلَا الْجَافِ عَنْهُ، وَذِي السُّلْطَانِ الْمُقْسِطِ».[6]

(له طَلْحَةَ بْنِ عبیدالله رضي الله عنه نه روایت دی، چې رسول الله ﷺ ویلي دي: الله تعالی ډېر سخي دی، سخاوت ورته ګران دی. ډېر عالي خویونه او اخلاق یې خوښ دي، سپکول او سپکې چارې يې بدې شي. څوک چې د الله تعالی لويي مني، هغه د درېو شیانو درناوی کوي:

١. چې په اسلام کې يې ږیره سپینه شوې وي.

٢. د قرآن کریم هغه حامل چې پکې غُلُو (زیاتی) او سستي نه کوي.

٣. هغه مشر چې عدالت پلی کوي.

«عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: قَالَ رسول الله صلى الله عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الله عَزَّ وَجَلَّ جَوَّادٌ يُحِبُّ الْجُودَ وَيُحِبُّ مَعَالِيَ الْأَخْلَاقِ وَيُبْغِضُ سَفْسَافَهَا، وَمِنْ تَعْظِيمِ إِجْلَالِ اللَّهِ، أَنْ يُجَلَّ الْإِمَامُ الْمُقْصِدُ وَذُو الشَّيْبَةِ فِي الْإِسْلَامِ، وَحامِلُ الْقرآن غَيْرُ الْقَالِي وَلَا الْجَافِي».^[7]

(د عبدالله بن عباس ضی الله عنهما له غلام کریب نه روایت دی، چې رسول الله ﷺ ویلي دي: الله تعالی ډېر سخي دی، سخاوت ورته ګران دی. ډېر عالي خویونه او اخلاق یې خوښ دي او سپکې چارې بدې ګڼي، څوک چې د الله تعالی لويي مني، هغه د درېو شیانو عزت کوي: عدالت پلي کوونکی مشر، چې اسلام کې يې ږیره سپینه کړې وي او د قرآن کریم هغه حامل چې پکې غُلُو (زیاتی) او سستي نه کوي).

---

[1]. الحاکم النیساپوري، ابو عبدالله محمد بن عبدالله الحاکم، المستدرك على الصحيحين ، ج۱ ، ص ۱۱۱.

[2]. الحاکم النیساپوري، ابو عبدالله محمد بن عبدالله الحاکم، المستدرك على الصحيحين ، ج۱ ، ص ۱۱۱.

[3]. ابن ابی شیبه ، ابو بکر عبدالله بن محمد بن ابراهيم ابي شيبة العبسيي ، مصنف ابن أبي شيبة ج 5 ، ص 332.

[4]. الطبراني ، الحافظ ابي القاسم سلېمان بن احمد ، المعجم الكبير ج 3 ، ص 131.

[5]. الشاشي ، أبو سعيد الهيثم بن كليب بن سريج بن معقل الشاشي البِنْكَثي ، المسند للشاشي ، ج1 ، ص 80.

[6]. الشاشي ، أبو سعيد الهيثم بن كليب بن سريج بن معقل الشاشي البِنْكَثي ، المسند للشاشي ، ج1 ، ص 29.

[7]. الجرجاني الشجري ، يحيى بن الحسين ، بن إسماعيل بن زيد الحسني ، ترتيب الأمالي الخميسية للشجري ج 1 ، ص 103.